សារសំខាន់​នៃ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​សេរី និង​បើកចំហ​របស់​អាមេរិក​សម្រាប់​កម្ពុជា

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2019-09-25
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ក្នុង​ពិធី​ជប់លៀង​អបអរ​ខួប​លើក​ទី​៥០ របស់​អាស៊ាន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧។
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ក្នុង​ពិធី​ជប់លៀង​អបអរ​ខួប​លើក​ទី​៥០ របស់​អាស៊ាន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧។
Photo courtesy of SPM

អ្នក​ជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​កិច្ចការ​បរទេស មើល​ឃើញ​ពី​សារសំខាន់​នៃ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​សេរី និង​បើក​ចំហ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក សម្រាប់​កម្ពុជា។ ពួកគេ​ចង់​ឃើញ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​នយោបាយ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​សព្វថ្ងៃ កែប្រែ​ជំហរ​ឱប​ក្រសោប​យក​ចិន​តែមួយ ហើយ​ងាក​មក​រក្សា​ឱ្យ​បាន​នូវ​តុល្យភាព​ពេញលេញ ជាមួយ​គ្រប់​ប្រទេស​មហាអំណាច​ទាំងអស់ ដើម្បី​រក្សា​ប្រយោជន៍​កម្ពុជា​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ។

ក្រោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោម​អាណត្តិ​របស់​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មី​មួយ ហៅថា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​សេរី និង​បើក​ចំហ (Free and Open Indo-Pacific Strategies) កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៧​ កន្លងទៅ កម្ពុជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន មិន​បាន​បង្ហាញ​ជំហរ​ចាប់អារម្មណ៍ ឬ​ផ្ដល់​ការ​គាំទ្រ​ណាមួយ​ទៅ​នឹង​យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​ជា​ផ្លូវការ​នៅឡើយ​ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ របប​លោក ហ៊ុន សែន បែរជា​កាច់ចង្កូត​នាវា​នយោបាយ​ការបរទេស​កម្ពុជា ងាក​ទៅ​ឱប​ក្រសោប​យក​មហា​យក្ស​ចិន​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើងៗ ដើម្បី​ជួយ​រក្សា​អំណាច​របស់​លោក ទន្ទឹមគ្នា​នឹង​ពេល​ដែល​លោក​បាន​បើក​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាប​សំឡេង​ប្រឆាំង សារព័ត៌មាន និង​សង្គម​ស៊ីវិល​ឯករាជ្យ​នៅ​កម្ពុជា ដែល​ក្នុង​នោះ​រួម​មានការ​ឈាន​ទៅ​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នៅ​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧ ការរៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍​បោះឆ្នោត «​ក្លែងក្លាយ​» ចុងខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ និង​ការ​បង្កើត​រដ្ឋសភា និង​រដ្ឋាភិបាល​អាណត្តិ​ទី​៦ ខ្វះ​ភាព​ស្រប​ច្បាប់។ របប​ក្រុងភ្នំពេញ រឹតតែ​បង្កើន​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុម​ប្រទេស​លោក​ខាង​លិច​ពិសេស​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោម​ហេតុផល​ថា ដើម្បី​ការពារ​អធិបតេយ្យ​របស់​កម្ពុជា កុំ​ឱ្យ​មានការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ចូល​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ខ្លួន ហើយ​ថា ខ្លួន​នឹង​បន្ត​ការពារ​សិទ្ធិ​អធិបតេយ្យ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សេចក្ដី​សម្រេច​ដោយ​ឯករាជ្យ ដើម្បី​ការពារ​ប្រយោជន៍​គោល​របស់​ជាតិ​ការពារ​សន្តិភាព ភាព​សុខសាន្ត​របស់​ប្រជាជន​ប្រឆាំង​តប​នឹង​អ្វីមួយ ដែល​របប​នេះ​ហៅថា ជា​ការ​ប៉ុនប៉ង​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល។

អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា មើល​ឃើញ​ថា យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​សេរី និង​បើក​ចំហ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នេះ ផ្ដល់​ផលប្រយោជន៍​ខ្លាំង​ដល់​ប្រទេស​តូចតាច​ទៅវិញ​ទេ ជាពិសេស​ដូចជា​កម្ពុជា ដែល​លោក​ថា ស្ថិត​ក្នុង​ចំណុច​កណ្តាល​នៃ​ទីតាំង​ភូមិសាស្ត្រ​នៃ​យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ ក្នុង​ន័យ​ថា យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ ជួយ​រក្សា​ឱ្យ​មាន​នូវ​ឯករាជភាព​របស់​ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធ៖ «នៅ​ក្នុង​គោលនយោបាយ​នេះ វា​ចំណេញ​ដល់​បណ្ដា​រដ្ឋ ឬ​ពលរដ្ឋ​ទាំង​អស់​ក្នុង​បណ្ដា​រដ្ឋ​នីមួយៗ ឱ្យ​មាន​ឯករាជ្យ មាន​ស្វ័យភាព​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ដែរ។ ហើយ​គាត់​មាន​ចំណងទាក់ទង​ជាមួយ​បណ្ដា​រដ្ឋ​ទូទៅ ឬ​មហាអំណាច​ទូទៅ​មិន​ចំពោះ​មហាអំណាច​ណាមួយ​នោះ​ទេ​។ វា​មាន​អត្ថប្រយោជន៍​សម្រាប់​រដ្ឋ​នោះ នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ទំនាក់ទំនង ឬ​ការ​រាប់អាន​ស្មើ​មុខ​ស្មើ​មាត់​ជាមួយគ្នា នៃ​ភាគី​មហាអំណាច​ទាំងអស់​។ នេះ​ជា​ផល​ដែល​បណ្តា​រដ្ឋ​តូចៗ​ ទទួល​បាន រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ដែល​នៅ​ក្នុង​ចំណុច​ស្នូល​នៃ​តំបន់​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​នេះ»

យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា ថា តាមរយៈ​ការ​សង្កេតឃើញ​របស់​លោក ជំហរ​ឥរិយាបថ​នយោបាយ​កម្ពុជា​ចុងក្រោយ បើ​ទោះ​ជា​កម្ពុជា ប្រកាស​ថា​ខ្លួន​ប្រកាន់​ជំហរ​អព្យាក្រឹត្យ និង​មិន​លម្អៀង​ទៅ​ខាង​ណា​ផ្អែក​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​យ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ពុជា​កំពុង​ធ្វើ​ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ខ្លួន​បាន​ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន ដោយ​ជា​ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្ដែង កម្ពុជា​បាន​លុបចោល​ការ​ធ្វើ​សម​យុទ្ធ​យោធា​ជាមួយ​អាមេរិក និង​ជាមួយ​អូស្ត្រាលី។

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា បន្ត​ថា ផ្អែក​តាម​អតីតកាល​របស់​កម្ពុជា បទពិសោធន៍​បង្រៀន​កម្ពុជា​គួរតែ​ឈរ​កណ្ដាល ដោយ​ចាប់​យក​មហាអំណាច​ទាំងអស់ ទាំង​រុស្ស៊ី ចិន អឺរ៉ុប អាមេរិក ឬ​បណ្ដា​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត ដើម្បី​ឱ្យ​កម្ពុជា​អាច​ទាញ​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ច្រើន​សម្រាប់​មុខមាត់​សេដ្ឋកិច្ច ការទូត​ជា​អន្តរជាតិ​។ លោក​ថា បើ​កម្ពុជា​ឈរ​លើ​ទស្សនៈ​ឯករាជ្យ អព្យាក្រឹត្យ នោះ​កម្ពុជា​នឹង​មិន​ទទួល​ហានិភ័យ​ណាមួយ ពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​នេះ​ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក​ព្រមាន​ថា ប្រសិនបើ​កម្ពុជា​ងាក​ទៅ​រក​ប៉ូល​អំណាច​ណាមួយ​ដាច់ ឬ​ខ្លាំង​ជាងគេ នោះ​ប៉ូល​អំណាច​ផ្សេងទៀត នឹង​មិន​ទុក​ឱ្យ​កម្ពុជា ងាក​លម្អៀង​ទៅ​រក​ប៉ូល​អំណាច​ផ្សេង​ទៀត​ដោយ​ពេញលេញ​នោះ​ទេ ហើយ​ផ្ទុយទៅវិញ​មហា​អំណាច​នោះ នឹង​មាន​វិធីសាស្ត្រ វិធានការ​ទប់ស្កាត់ ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ទទួលរង​នូវ​ការ​ជួប​ប្រទះ​នូវ​បញ្ហា​ផ្សេងៗ៖ «​វិធានការ​របស់​លោក​ខាងលិច យើង​មើល​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​មាន EBA មាន​យន្តការ​ផ្សេងៗ​ ទៀត​។ ក្រៅពី EBA នោះ គ្រាន់តែ​វិធានការ​ទី​មួយ​​ទេ​។ វា​នៅ​ចំណាត់ការ ឬ​ពលរដ្ឋ​គេ​ប្រតិកម្ម​ធ្វើ​ពហិការ​មិន​ប្រើប្រាស់​ផលិតផល​របស់​កម្ពុជា​ហ្នឹង នេះ​ជា​កត្តា​មួយ​ដែល​ខ្ញុំ​គិត​ថា ជា​ក្តី​បារម្ភ​ធំ។ ហើយ​កត្តា​មួយ​ទៀត​​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដូចជា សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់ HR526 ប្រជាធិបតេយ្យ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​២០១៩ ជា​ក្តី​បារម្ភ​ធំ ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​ចាត់​វិធានការ ឬ​ការ​បង្កក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ឥស្សរជន​នយោបាយ ឥស្សរជន​កម្ពុជា​មួយ​ចំនួន»

ផ្អែក​តាម​ឯកសារ​របាយការណ៍​ស្ដីពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក ចេញផ្សាយ​ជា​លើកដំបូង​ដោយ​ក្រសួង​ការពារជាតិ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៩ យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មី​នេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ផ្តោត​លើ​គោលការណ៍​ជា​សសរ​ស្ដម​សំខាន់ៗ​ ចំនួន​៤។ ក្នុង​នោះ​រួមមាន​៖ ទី​មួយ ការ​គោរព​អធិបតេយ្យ និង​ឯករាជ្យភាព​របស់​ប្រទេសជាតិ​ទាំងអស់ ទីពីរ ដំណោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយ​សន្តិវិធី ទី​បី ការ​ធ្វើ​ជំនួញ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដោយ​សេរី យុត្តិធម៌ និង​ស្មើភាព​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ផ្អែក​តាម​​ការ​បើក​ចំហ​ការ​វិនិយោគ កិច្ចព្រមព្រៀង​ប្រកបដោយ​តម្លាភាព និង​ការ​តភ្ជាប់ និង​ទី​បួន គឺ​ការ​គោរព​តាម​បទដ្ឋាន និង​វិធាន​អន្តរជាតិ ដែល​រួមមាន​ទាំង​សេរីភាព​នៃ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ និង​ហោះហើរ​លើ​ដែន​អាកាស។

តំបន់​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែល​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដាក់​ចេញ​នេះ គឺ​សំដៅ​ដល់​ក្រុម​ប្រទេស​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មហាសមុទ្រ​ឥណ្ឌា និង​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែល​ក្នុង​នោះ ប្រទេស​ចំនួន​៧ ក្នុង​តំបន់​នេះ ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​កងទ័ព​ច្រើន​ជាង​គេ​បង្អស់​នៅ​លើ​ពិភពលោក ខណៈ​ ៦​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​នេះ​មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ។ មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ ៦០​ភាគ​រយ​នៃ​ពាណិជ្ជកម្ម​សាកល​តាម​នាវា​ចរ ឆ្លងកាត់​តំបន់​អាស៊ី ហើយ​ប្រមាណ​ ១​ភាគ ​៣ នៃ​ការ​ដឹកជញ្ជូន​នេះ ឆ្លង​កាត់​​តំបន់​​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង។ សហរដ្ឋអាមេរិក​ដាក់​ចេញ​នូវ​យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ឥទ្ធិពល​របស់​មហា​យក្ស​ចិន ជាពិសេស​តាមរយៈ​យុទ្ធសាស្ត្រ​គម្រោងការ​មហិច្ឆតា​ប្រចាំ​សតវត្ស​ខ្សែ​ក្រវាត់ និង​ផ្លូវ​របស់​ខ្លួន​ដែល​បាន​ដាក់​ចេញ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ កន្លង​ទៅ។

យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​អាមេរិក​នេះ បាន​កំណត់​ចំៗ ​ថា សាធារណរដ្ឋ​ចិន ដឹកនាំ​ដោយ​គណបក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ចិន កំពុង​ធ្វើ​ឱ្យ​ទន់ខ្សោយ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​អន្តរជាតិ ដែល​ចិន​កំពុង​កេងប្រវ័ញ្ច ហើយ​ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ធ្វើ​ឱ្យ​រេចរិល​ដល់​គុណ​តម្លៃ និង​គោលការណ៍​នៃ​សណ្ដាប់ធ្នាប់​ផ្អែក​តាម​វិធាន​ច្បាប់​។ របាយការណ៍​ដដែល​កំណត់​ថា ចិន​ជា​អ្នក​រំលោភ​បំពាន​បទដ្ឋាន​អន្តរជាតិ ដែល​ការណ៍​នេះ​កំពុង​ជះឥទ្ធិពល​ដល់​ប្រទេស​ខាងក្រៅ។ មេបញ្ជាការ​បញ្ចា​ការដ្ឋាន​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប្រចាំ​តំបន់ ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក លោក​ឧត្តមនាវី​ឯក ហ្វីលីព ដេវីដសុន (Philip S. Davidson) ធ្លាប់​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រុង​ប៉េកាំង​កំពុង​ប្រើ​ឥទ្ធិពល​នៃ​ឧបករណ៍​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្លួន ធ្វើជា​អំណាច តាមរបៀប​នានា ដែល​អាច​ធ្វើ​ទន់ខ្សោយ​ដល់​ស្វ័យភាព​របស់​បណ្ដា​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នេះ ដូចជា​ការ​ផ្ដល់​នូវ​កម្ចី​គ្មាន​ចិរភាព កង្វះ​តម្លាភាព ការ​រឹតត្បិត​លើ​សេដ្ឋកិច្ច​ទីផ្សារ​សេរី និង​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់បង់​នូវ​ការគ្រប់គ្រង​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ជាដើម។

បន្ថែម​ពីលើ​នេះ របាយការណ៍​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដដែល​នេះ សរសេរ​ថា បញ្ហា​បារម្ភ​មួយ​គឺ​បញ្ហា​អភិបាលកិច្ច​ទន់ខ្សោយ និង​ពុំ​មាន​ភាព​សេរី​ក្នុង​បណ្ដា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន ដែល​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ទាំងនោះ ពុំ​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​។ ជាក់ស្ដែង​​ប្រទេស​កម្ពុជា កំពុង​ធ្វើ​ឱ្យ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ធាក់​ថយក្រោយ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៧​ មក នៅ​ពេល​ដែល​គណបក្ស​កាន់អំណាច​បាន​រម្លាយ​គណបក្សប្រឆាំង និង​បំបិទ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​។ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​នៅ​តែ​មាន​កង្វល់​ចំពោះ​របាយការណ៍​នានា​ដែល​ថា ចិន​កំពុង​សម្លឹង​មើល​ការ​បង្កើត​មូលដ្ឋាន​យោធា ឬ​វត្តមាន​យោធា​របស់​ខ្លួន​នៅ​តាម​តំបន់​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​កម្ពុជា ដែល​សហរដ្ឋអាមេរិក​ថា ជា​ដំណើរ​វិវឌ្ឍ​មួយ​ដែល​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​ដល់​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់ និង​ជា​សញ្ញាណ​ច្បាស់​ថា កម្ពុជា​កំពុង​ផ្លាស់ប្ដូរ​មុខមាត់​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ខ្លួន។

បណ្ឌិត អៀ សុផល អ្នក​ជំនាញ​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ និង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​កិច្ចការ​ពិភពលោក នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Occidental College នៃ​រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា (California) សហរដ្ឋអាមេរិក ពន្យល់​ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​តាម​សារ​អេឡិចត្រូនិក​ថា យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​អាមេរិក​នេះ​ផ្ដោត​សំខាន់​ភាគច្រើន​លើ​បញ្ហា​សន្តិសុខ​។ លោក​ថា វា​បាន​ក្លាយ​ជា​រឿង​មិនល្អ​សម្រាប់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ចាប់​តាំង​ពី​មេបញ្ជាការ​កងទ័ពជើងគោក​អាមេរិក បាន​ប្រកាស​ថា មួយ​ឆ្នាំ​ចាប់ពី​ពេល​ឥឡូវ​ទៅ នឹង​មិនមែន​ជា​ទង់ជាតិ​កម្ពុជា ឬ​ទង់ជាតិ​សហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហោះ​នៅ​លើ​កំពង់ផែ​រាម​នោះ​ទេ​។ ប្រសិនបើ​រឿង​នេះ​ពិតមែន កម្ពុជា​មើល​ឃើញ​ថា វា​ជា​ឱកាស​មួយ​សម្រាប់​ឱ្យ​ចិន​ដាក់​មូលដ្ឋាន​យោធា​របស់​ខ្លួន ហើយ​នេះ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ដល់​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ លោក​បន្ត​ថា ជាមួយ​នឹង​សំណូមពរ​ឱ្យ​មានការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​សន្តិសុខ និង​សេវា​នានា​ពី​ប្រទេស​ចិន សម្រាប់​កិច្ចប្រជុំ​អាស៊ី​អឺរ៉ុប ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២០ និង​កីឡា​ស៊ី​ហ្គេម ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣ កម្ពុជា​កំពុង​ផ្គាប់ផ្គុន​ប្រទេស​ចិន​កាន់តែ​ខ្លាំង​។ លោក​ពុំ​មាន​មន្ទិល​ទេ​ថា ការណ៍​នេះ នឹង​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចិន​អាច​ដំឡើង​ឧបករណ៍​ឈ្លប​យក​ការណ៍ ចំពោះ​អ្នកចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​នេះ​បាន។ លោក​ចោទ​ជា​សំណួរ​ថា តើ​គេ​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​យ៉ាង​ដូចម្តេច​ដែរ ប្រសិនបើ​ប្រទេស​មួយ​ចុះ​កិច្ច​សន្យា​ផ្នែក​សន្តិសុខ ឱ្យ​ប្រទេស​ដទៃ​ធ្វើ​នោះ​? លោក​ថា តើ​នេះ​មិន​មាន​ន័យ​ថា ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្លាយ​ជា​អាណានិគម ឬ​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ចិន ដែរ​ឬ​យ៉ាងណា​? បណ្ឌិត អៀ សុផល ផ្ដល់​អនុសាសន៍​ថា របប​ក្រុងភ្នំពេញ​គួរ​ពិចារណា​ឡើងវិញ​នូវ​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ខ្លួន។

ផ្អែក​តាម​ឯកសារ​របាយការណ៍​ស្ដីពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ដដែល ចក្ខុវិស័យ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក គឺ​ដើម្បី​ឱ្យ​គ្រប់​ប្រជាជាតិ​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នេះ អាច​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​អធិបតេយ្យ​របស់​ពួកគេ​បាន​ដោយ​សេរី មិន​មាន​ការ​បង្ខិត​បង្ខំ​ពី​ប្រទេស​ដទៃ។ នេះ​មាន​ន័យថា តាម​កម្រិត​ថ្នាក់​ជាតិ មាន​អភិបាលកិច្ច​ល្អ និង​ការ​ធានា​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​របស់​ប្រទេស​ទាំងនោះ អាច​រីករាយ​នឹង​ទទួល​បាន​នូវ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពេញលេញ​របស់​ពួកគេ។ ចក្ខុវិស័យ​របស់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ដើម្បី​ឱ្យ​តំបន់​ឥណ្ឌូ​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​បើក​ចំហ គឺ​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ឱ្យ​មាន​នូវ​កំណើន​ប្រកបដោយ​ចិរភាព និង​ការ​ផ្សា​ភ្ជាប់​នៅ​ក្នុង​តំបន់។ នេះ​មាន​ន័យថា គ្រប់​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នេះ នឹង​ទទួល​បាន​នូវ​លទ្ធភាព​អាច​ចូល​ទៅ​កាន់​តំបន់​ដែនទឹក​អន្តរជាតិ ដែនអាកាស និង​ព័ត៌មានវិទ្យា និង​លំហ​អាកាស ហើយ​អាច​ស្វែងរក​ដំណោះ​ស្រាយ​​បាន​ដោយ​សន្តិវិធី​ចំពោះ​ជម្លោះ​ដណ្ដើម​ទឹកដី​។ សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​វិញ មានន័យថា មាន​ជំនួញ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដោយ​យុត្តិធម៌ និង​ស្មើគ្នា​ទៅវិញទៅមក បរិយាកាស​​វិនិយោគ​បើក​ចំហ និង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ប្រកបដោយ​តម្លាភាព​រវាង​ប្រទេស​នានា៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល